{"id":1027,"date":"2024-02-09T00:04:54","date_gmt":"2024-02-08T23:04:54","guid":{"rendered":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/?p=1027"},"modified":"2024-02-09T00:04:55","modified_gmt":"2024-02-08T23:04:55","slug":"troche-historii-medycyny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/?p=1027","title":{"rendered":"Troch\u0119 historii medycyny"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"761\" data-id=\"1055\" src=\"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/MTAyNHg3Njg12196806_12197594.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1055\" srcset=\"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/MTAyNHg3Njg12196806_12197594.jpg 1024w, https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/MTAyNHg3Njg12196806_12197594-300x223.jpg 300w, https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/MTAyNHg3Njg12196806_12197594-768x571.jpg 768w, https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/MTAyNHg3Njg12196806_12197594-480x357.jpg 480w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Wczesnohistoryczne znaleziska szkieletowe dostarczaj\u0105 nierzadko dowod\u00f3w wyst\u0119powania chor\u00f3b nowotworowych. Przyk\u0142ad\u00f3w z czas\u00f3w \u015brodkowoeuropejskiej kultury ceramiki wst\u0119gowej dostarcza cmentarzysko z Viesssenhauser Hof w okolicach Stuttgartu. Pierwsze badania wykaza\u0142y, \u017ce cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zachorowa\u0144 na nowotwory wynosi\u0142a nieco 10%. Obecnie nie mo\u017cna jeszcze wyja\u015bni\u0107 z ca\u0142kowit\u0105 pewno\u015bci\u0105 przyczyn tej ponadprzeci\u0119tnej cz\u0119sto\u015bci zachorowa\u0144. By\u0107 mo\u017ce chodzi tutaj o miejsce poch\u00f3wku, na kt\u00f3rym znajdowali spoczynek ludzie z rzadkimi chorobami. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-vivid-green-cyan-background-color has-background wp-block-paragraph\">Znaleziska z najr\u00f3\u017cniejszych cz\u0119\u015bci Starego i Nowego \u015awiata dowodz\u0105, \u017ce zachorowania na nowotwory wyst\u0119powa\u0142y ju\u017c przed tysi\u0105cami lat. Choroba by\u0142a cz\u0119sto rozumiana jako op\u0119tanie przez demony i duchy zmar\u0142ych, kt\u00f3re bior\u0105 cz\u0142owieka w posiadanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Wiedza o nowotworach rozwija\u0142a si\u0119 przez stulecia. Obserwacje dotyczy\u0142y pocz\u0105tkowych zmian powierzchniowych, jak na przyk\u0142ad wzmianki o guzach opisane w Starym Testamencie (Ksi\u0119ga Wyj\u015bcia, II, 21, 18-19). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Podobno nazwa &#8222;rak&#8221; zosta\u0142a u\u017cyta  oko\u0142o 675r. przez Paw\u0142a z Eginy, a utrwali\u0142a si\u0119 <br>w pi\u015bmiennictwie dzi\u0119ki Awicennie, kt\u00f3ry por\u00f3wna\u0142 guz do raka wczepiaj\u0105cego si\u0119 swoimi szczypcami <br>w zdrow\u0105 tkank\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-vivid-green-cyan-background-color has-background wp-block-paragraph\">W pi\u015bmiennictwie polskim z 1788 roku mo\u017cna znale\u017a\u0107 dwa okre\u015blenia choroby nowotworowej: skir &#8211; skirius mo\u017ce by\u0107 narostek wystaj\u0105cy, twardy i nieczu\u0142y lub skir wewn\u0119trzny i rak &#8211; choroba pochodz\u0105ca od zwierz\u0119cia wodnego, do kt\u00f3rego choroba ma podobie\u0144stwo. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Paradoksem w badaniach nad chorobami nowotworowymi jest sta\u0142a nadzieja, \u017ce je\u015bli przez 100 lat uwa\u017cano, \u017ce wkr\u00f3tce rozwi\u0105\u017cemy zagadk\u0119 powstawania tej choroby, to teraz jest oczywiste, \u017ce wszystkie dotychczasowe osi\u0105gni\u0119cia s\u0105 tylko wst\u0119pem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wczesnohistoryczne znaleziska szkieletowe dostarczaj\u0105 nierzadko dowod\u00f3w wyst\u0119powania chor\u00f3b nowotworowych. Przyk\u0142ad\u00f3w z czas\u00f3w \u015brodkowoeuropejskiej kultury ceramiki wst\u0119gowej dostarcza cmentarzysko z Viesssenhauser [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[10,20,19,2,16,5,6,3,9],"class_list":["post-1027","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","tag-choroba","tag-choroba-nowotworowa","tag-jan-holowka","tag-onkologia","tag-onkologiczny-telefon-zaufania","tag-pacjent","tag-podkarpackie","tag-przemysl","tag-przemysl-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1027"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1060,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1027\/revisions\/1060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/onkologiaprzemysl.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}